Contract of Employment ან Seafarer’s Employment Agreement — რა არის ეს და რაშია განსხვავება

Contract of Employment ან Seafarer’s Employment Agreement — რა არის ეს და რაშია განსხვავება

მეზღვაურთა შრომა რეგულირდება საერთაშორისო საზღვაო სამართლის სპეციალური ნორმებით.
საშინაო თანამშრომლებისგან განსხვავებით, მეზღვაურები ექვემდებარებიან არა მხოლოდ გემის ფლაგის ქვეყნის კანონებს, არამედ საერთაშორისო კონვენციებსაც, რომლებიც განსაზღვრავენ მათ შრომით უფლებებსა და მოვალეობებს.
ძირითადი დოკუმენტი, რომელიც აფორმებს ურთიერთობას მეზღვაურსა და გემის მფლობელს შორის, არის Seafarer’s Employment Agreement (SEA) — ან სხვა ტერმინით Contract of Employment.
ეს ორი ტერმინი ნიშნავს ერთსა და იმავე დოკუმენტს — მეზღვაურის შრომით ხელშეკრულებას, უბრალოდ განსხვავებულ სამართლებრივ ტრადიციებში გამოიყენება.

1. რა არის Seafarer’s Employment Agreement

Seafarer’s Employment Agreement (SEA) — არის ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულება მეზღვაურსა და გემის მფლობელს (ან მის უფლებამოსილ წარმომადგენელს, მაგალითად, კრუინგის კომპანიას) შორის.
დოკუმენტი განსაზღვრავს სამუშაო პირობებს, ორივე მხარის უფლებებსა და მოვალეობებს, სამსახურის ხანგრძლივობას, ანაზღაურებას, რეაპატრიაციასა და სხვა შრომით საკითხებს.თანამედროვე პრაქტიკაში SEA-მ ჩაანაცვლა ძველი Articles of Agreement — მოკლე და დაუცველი ფორმის კონტრაქტები, რომლებიც არ იძლეოდა მკაფიო გარანტიებს მეზღვაურთათვის.
თანამედროვე ფორმატი შემოიღო Maritime Labour Convention (MLC 2006)-მა, რომელმაც დაამკვიდრა გლობალური ერთიანი სტანდარტები მეზღვაურთა შრომისა და ცხოვრების პირობებისთვის.

2. რომელი კონვენციებია საფუძველი

SEA-ს შინაარსი და სამართლებრივი ძალა ეფუძნება რამდენიმე ძირითად საერთაშორისო დოკუმენტს:

1. Maritime Labour Convention, 2006 (MLC 2006) — ადგენს მინიმალურ სტანდარტებს შრომის პირობების, ანაზღაურების, რეაპატრიაციის, სამედიცინო მომსახურების, კვებისა და საცხოვრებელი პირობებისათვის.

2. STCW Convention (Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers) — არეგულირებს მეზღვაურთა კვალიფიკაციისა და ტრენინგის სტანდარტებს.

3. ILO Convention No. 22 (Seamen’s Articles of Agreement) — ერთ-ერთი უძველესი დოკუმენტი, რომელიც ავალდებულებს წერილობით შრომით ხელშეკრულებას მეზღვაურთათვის.

4. ITF/IBF კოლექტიური შეთანხმებები — პროფკავშირებსა და გემის მფლობელებს შორის გაფორმებული შეთანხმებები, რომლებიც ადგენენ მინიმალურ ხელფასებსა და სოციალურ გარანტიებს.

ყოველი Seafarer’s Employment Agreement უნდა აკმაყოფილებდეს როგორც MLC 2006, ასევე გემის ფლაგის ქვეყნის ეროვნულ კანონმდებლობას.
დაპირისპირების შემთხვევაში უპირატესობა ენიჭება MLC 2006-ის ნორმებს.

3. რას უნდა შეიცავდეს კონტრაქტი

MLC 2006 Standard A2.1 განსაზღვრავს, რომ მეზღვაურის კონტრაქტი უნდა მოიცავდეს მინიმუმ შემდეგ ინფორმაციას:

• მეზღვაურის სრული სახელი, თანამდებობა და კვალიფიკაცია;

• გემის მფლობელის ან/და კრუინგის კომპანიის მონაცემები;

• გემის სახელი და ფლაგი;

• კონტრაქტის დაწყების ადგილი და თარიღი;

• სამსახურის ხანგრძლივობა და რეაპატრიაციის პირობები;

• ხელფასის ოდენობა და გადახდის წესი (მათ შორის allotments — ოჯახისათვის გადარიცხვები);

• კონტრაქტის შეწყვეტის პირობები;

• სამედიცინო მომსახურება, კვება, საცხოვრებელი და შვებულების პირობები;

• ორივე მხარის ხელმოწერები.

კონტრაქტი იწერება ორ ეგზემპლარად — ერთი რჩება გემის მფლობელთან, მეორე გადაეცემა მეზღვაურს.
თუ გემი მოქმედებს კოლექტიური შეთანხმების (CBA) ფარგლებში, მისი ასლი უნდა იყოს გემზე.

4. მხარეთა ვალდებულებები

გემის მფლობელი (დამსაქმებელი) ვალდებულია:

• უზრუნველყოს უსაფრთხო და ღირსეული სამუშაო პირობები;

• დროულად გადაიხადოს ანაზღაურება;

• უზრუნველყოს რეაპატრიაცია კონტრაქტის დასრულების შემდეგ;

• უზრუნველყოს კვება, საცხოვრებელი პირობები და სამედიცინო დახმარება;

• დაიცვას შრომისა და დასვენების დროის ნორმები (MLC 2.3).

მეზღვაური ვალდებულია:

• კეთილსინდისიერად შეასრულოს მოვალეობები;

• დაიცვას უსაფრთხოების და გარემოს დაცვის წესები;

• დაიცვას გემის დისციპლინა და იერარქია;

• არ დატოვოს გემი ოფიციალური ჩამოსვლის (sign-off) პროცედურამდე.

5. მეზღვაურის უფლებები

MLC 2006 განსაზღვრავს შემდეგ ძირითად უფლებებს:

• ღირსეული შრომისა და დასვენების პირობები;

• ხელფასის გადახდა არაუგვიანეს თვეში ერთხელ;

• რეაპატრიაციის უფლება არა უმეტეს 12 თვის სამსახურის შემდეგ;

• სამედიცინო დახმარება და კომპენსაცია ავადმყოფობის ან ტრავმის შემთხვევაში;

• პროფკავშირების წევრობის თავისუფლება (ITF);

• დაცვა უკანონო დათხოვნისა და ექსპლუატაციისგან.

6. Contract of Employment და Seafarer’s Employment Agreement — ერთი და იგივეა

ტერმინები “Contract of Employment” და “Seafarer’s Employment Agreement (SEA)” ხშირად გამოიყენება ურთიერთჩასანაცვლებლად.
ორივე ნიშნავს ერთსა და იმავე დოკუმენტს — წერილობით შრომით შეთანხმებას მეზღვაურსა და დამსაქმებელს შორის.განსხვავება მხოლოდ ტერმინოლოგიურია:

• Contract of Employment — ზოგადი შრომითი ტერმინი, გავრცელებული საერთო სამართლის ქვეყნებში;

• Seafarer’s Employment Agreement (SEA) — ოფიციალური საერთაშორისო ტერმინი, რომელიც დამკვიდრდა MLC 2006-ით.

ორივე ასახავს ერთსა და იმავე შრომით ურთიერთობას — მეზღვაურის უფლებებს, ვალდებულებებსა და კონტრაქტის პირობებს.

7. SEA-ს მნიშვნელობა მეზღვაურისთვის

SEA არ არის მხოლოდ ფორმალობა. ეს არის დოკუმენტი, რომელიც:

• განსაზღვრავს მეზღვაურის იურიდიულ გარანტიებს;

• იცავს თვითნებური გადაწყვეტილებებისგან;

• წარმოადგენს მთავარ მტკიცებულებას შრომითი დავისას;

• ადასტურებს დასაქმების კანონიერებას ფლაგის ან პორტის შემოწმებისას.

სინამდვილეში, Seafarer’s Employment Agreement არის მეზღვაურის იურიდიული „პასპორტი“ — მის გარეშე გემზე მუშაობა საერთაშორისო სამართლის მიხედვით არალეგალურია.

დასკვნა

Seafarer’s Employment Agreement (SEA) და Contract of Employment — ორი ტერმინია, რომელიც აღწერს ერთსა და იმავე დოკუმენტს: ოფიციალურ შრომით ხელშეკრულებას მეზღვაურსა და გემის მფლობელს შორის.
ეს დოკუმენტი ეფუძნება MLC 2006, ILO და ITF შეთანხმებებს, რომლებიც უზრუნველყოფენ სამართლიან, უსაფრთხო და გამჭვირვალე შრომით ურთიერთობებს ზღვაზე.
ყოველი პროფესიონალი მეზღვაურისთვის SEA არის ძირითადი დოკუმენტი, რომელიც იცავს მის უფლებებს, ღირსებას და კანონიერ დასაქმებას ზღვაზე.