მეზღვაურის გამოსაცდელი ვადა: რას ნიშნავს, რაზეა დაფუძნებული და რა საზღვრები აქვს

მეზღვაურის გამოსაცდელი ვადა: რას ნიშნავს, რაზეა დაფუძნებული და რა საზღვრები აქვს

გამოსაცდელი ვადა (probation period) — ერთ-ერთი ყველაზე სადავო თემა საზღვაო ინდუსტრიაში.
ზოგი გემის მფლობელი მას აუცილებელ შეფასების პერიოდად მიიჩნევს, ზოგი კი — კონტროლის ინსტრუმენტად.
მეზღვაურები ხშირად აღიქვამენ მას როგორც “გაურკვევლობის ზონას”, სადაც სამსახურის დაკარგვა ყოველ წუთს შეიძლება მოხდეს.

1. რას ნიშნავს გამოსაცდელი ვადა

ეს არის პერიოდი, როცა გემის მფლობელი აფასებს მეზღვაურის პროფესიულ უნარებს, დისციპლინას და გუნდურ მუშაობას.
ის შეიძლება დაწესდეს:

• ახალი დასაქმებისას;

• თანამდებობის ამაღლებისას;

• სხვა ტიპის გემზე გადასვლისას.

2. სამართლებრივი საფუძველი

a) საზღვაო შრომის კონვენცია (MLC 2006)

კონვენცია არ კრძალავს გამოსაცდელ პერიოდს, მაგრამ ზუსტად განსაზღვრავს გარანტიებს.

“გამოსაცდელი პერიოდი დაშვებულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ის დასაშვებია ეროვნული კანონმდებლობით, მაგრამ მეზღვაურის ყველა უფლება — ხელფასი, რეპატრიაცია, სამედიცინო მომსახურება — უნდა იყოს სრულად დაცული.”

ეს ნიშნავს:

• გამოსაცდელი პერიოდი არ შეიძლება იყოს დაუსაბუთებელი;

• SEA ხელშეკრულებაში უნდა ჩაწეროს ზუსტი ვადები და პირობები;

• მეზღვაურს ეკუთვნის სრული ანაზღაურება და სოციალური დაცვა.

b) ILO №179 და №186

დოკუმენტები განმარტავს, რომ გამოსაცდელი პერიოდი არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს შრომითი გარანტიების ასარიდებლად.
ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ მეზღვაური ითვლება სრულიფასოვან წევრად, არა კანდიდატად.

c) ITF / IBF შეთანხმებები

მაქსიმალური ვადა — 3 თვე,
ხელფასი უნდა გადაიხადოს სრულად,
და თუ მხარეები არ აგრძელებენ თანამშრომლობას, კომპანიამ უნდა უზრუნველყოს რეპატრიაცია.

3. ფორმალიზაცია

გამოსაცდელი პერიოდი უნდა ჩაიწეროს SEA ხელშეკრულებაში შემდეგი ინფორმაციით:

• დაწყების და დასრულების თარიღი;

• შეფასების კრიტერიუმები;

• პასუხისმგებელი პირები;

• ინფორმირების წესი.

4. უფლებები

მეზღვაურს გამოსაცდელი ვადის განმავლობაში რჩება ყველა უფლება: ხელფასი, სამედიცინო და სოციალური დაცვა, უსაფრთხო გარემო, რეპატრიაცია და დასვენება.

5. კონტრაქტის შეწყვეტა

თუ კონტრაქტი წყდება:

• მეზღვაურს უნდა მიეცეს 7 დღით ადრე გაფრთხილება;

• გადაუხადონ ყველა შრომითად დაგროვილი თანხა;

• რეპატრიაცია უნდა უზრუნველყოს გემის მფლობელმა.

6. ქვეყნების პრაქტიკა

• ლიბერია, პანამა, მარშალის კუნძულები — 3 თვემდე სრული ანაზღაურებით;

• მალტა, კვიპროსი, სინგაპური — მოითხოვს წერილობით დადასტურებას;

• დიდი ბრიტანეთი, მენის კუნძული — მხოლოდ ITF/IBF შეთანხმებების ფარგლებში;

• ნორვეგია, დანია — საერთოდ არ იყენებს გამოსაცდელ პერიოდს.

7. დასკვნა

გამოსაცდელი პერიოდი საზღვაო სფეროში არ წარმოადგენს გაურკვეველ ფაზას.
ეს არის კანონით დადგენილი კონტრაქტის ნაწილი, რომელსაც არეგულირებს MLC 2006, ITF/IBF შეთანხმებები და ეროვნული კანონმდებლობა.
მეზღვაურის უფლებები დაცულია სრულად — ხელფასის, უსაფრთხოების და ღირსების მხრივ.